Həmidə Məmmədquluzadə – Mirzə Cəlil haqqında xatirələrim

Həmidə Məmmədquluzadənin “Mirzə Cəlil haqqında xatirələrim” əsəri Azərbaycan ədəbiyyatının böyük nümayəndəsi Cəlil Məmmədquluzadənin (Mirzə Cəlilin) həyatını, şəxsiyyətini, yaradıcılığını və ictimai fəaliyyətini yaxından tanıdan sənədli-memuar əsəridir. Müəllif Mirzə Cəlilin həyat yoldaşı olduğundan hadisələri birbaşa şahid kimi təqdim edir. Əsərdə yazıçının ailə həyatı, yaradıcılıq prosesi, “Molla Nəsrəddin” jurnalının fəaliyyəti, maarifçilik ideyaları, xalqın tərəqqisi uğrunda apardığı mübarizə və dövrün ictimai-siyasi hadisələri geniş şəkildə əks olunur. Xatirələr Mirzə Cəlilin sadə, təvazökar, prinsipial və vətənpərvər bir insan olduğunu göstərir. Əsər həm də XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın ictimai və mədəni həyatının canlı salnaməsi hesab edilir. Həmidə xanım Mirzə Cəlilin qarşılaşdığı çətinlikləri, senzuranı, maddi sıxıntıları və buna baxmayaraq xalqın maariflənməsi naminə yorulmadan fəaliyyət göstərməsini xüsusi vurğulayır. Əsərdə ailə münasibətləri ilə ictimai məsuliyyət arasında qurulan tarazlıq da mühüm yer tutur.